Je komt na drie weken vakantie thuis, zet de verwarming weer aan en vraagt je af of je de hele tijd wel op de laagste stand had moeten laten draaien. Veel mensen doen dat: de thermostaat op 15 graden zetten en hopen dat het genoeg is. Maar een echte afwezigheidsstand op een slimme thermostaat werkt fundamenteel anders, en dat verschil kan per vakantie oplopen tot tientallen euro’s. Welk model past bij jou, en hoeveel levert het daadwerkelijk op?
De rekenfout die veel mensen maken
Er zijn drie manieren waarop mensen omgaan met verwarming als ze weg zijn: de thermostaat laag zetten (bijvoorbeeld op 17°C), hem helemaal uitschakelen, of een echte afwezigheidsstand gebruiken. Die drie opties zijn niet even slim.
Laag laten draaien op 17°C klinkt zuinig, maar je verwarmt een leeg huis de hele dag door. Volledig uitschakelen bespaart meer, maar riskeert vorstschade aan leidingen en een ijskoud huis als je terugkomt. Een afwezigheidsstand pakt het slimmer aan: de temperatuur daalt naar een veilig minimum (doorgaans 12°C tot 15°C) en de thermostaat zorgt zelf dat het huis op tijd weer op temperatuur is voor jouw terugkomst.
Concreet verschil bij een gemiddeld rijtjeshuis van 120 m² in Nederland: draaien op 17°C kost je bij afwezigheid van twee weken ruwweg 25 tot 35 euro meer aan gaskosten dan een afwezigheidsstand op 15°C. Zet je die stand op 12°C, dan bespaar je nog eens 8 tot 12 euro extra ten opzichte van 15°C, zonder enig vorstrisico bij normale wintertemperaturen.
Zo werkt een afwezigheidsstand technisch
Er zijn drie technische benaderingen, en ze verschillen flink in gebruiksgemak en betrouwbaarheid.
- Setpoint-logica: je stelt handmatig een afwezigheidstemperatuur in via app of display. Simpel, maar je moet er zelf aan denken.
- Aanwezigheidsdetectie via bewegingssensoren: de thermostaat detecteert of er iemand thuis is op basis van beweging in huis. Werkt goed voor korte afwezigheid, minder voor langdurig weg zijn.
- GPS-geofencing: de app op je smartphone weet waar je bent. Zodra je een bepaalde afstand van huis verwijderd bent, schakelt de thermostaat automatisch over naar de afwezigheidsstand. Dit is de slimste optie voor mensen die regelmatig van huis zijn.
Modelvergelijking: vier populaire keuzes
Tado V3+: geofencing als standaard
De Tado V3+ is de logische keuze als je geofencing wilt zonder gedoe. De app volgt automatisch of je thuis bent via je telefoonlocatie. Zodra de laatste bewoner de geofence verlaat, schakelt het systeem over naar de afwezigheidsstand. Je stelt de gewenste afwezigheidstemperatuur in via de app onder ‘Comfort-instellingen’. Stel die in op 15°C voor kortdurende afwezigheid, en 12°C als je langer dan een week weg bent en vorstschade geen risico is.
Aanschafprijs: rond de 100 tot 130 euro. Professionele installatie kost 80 tot 120 euro extra als je dat nodig hebt. Let op: de Auto-Assist-functie (die de geofencing automatisch activeert) kost een jaarlijks abonnement van circa 25 euro.
Nest Learning Thermostat (4e generatie): zelflerend gedrag
De Nest leert jouw routines en past het schema automatisch aan. Voor mensen die regelmatig weg zijn met wisselende tijden werkt dat prima. Voor langdurige vakantie (meer dan 5 dagen) kun je beter handmatig een vakantieplan instellen via de app: kies een vaste temperatuur en geef de einddatum op. De zelfleerfunctie is minder geschikt voor langdurige afwezigheid, omdat het systeem dan in de war raakt van je afwijkende gedrag.
Prijs: 230 tot 260 euro inclusief installatiemateriaal. Geen abonnement vereist.
Honeywell Home T6R en Lyric T6: voor wie geen smartphone-app wil
Niet iedereen wil alles via een app regelen, en dat is prima. De Honeywell T6R heeft een overzichtelijk display en laat je een weekschema instellen met vaste afwezigheidstijden. Je programmeert een ‘away’-temperatuur direct op het toestel. Geen geofencing, geen abonnement, geen gedoe. Ideaal voor mensen van 50-plus die elke weekdag op vaste tijden weg zijn voor werk of andere activiteiten.
Prijs: 70 tot 100 euro, een van de goedkoopste opties in dit segment.
Nefit Easy (Bosch): vakantiestand via app én display
De Nefit Easy combineert gebruiksgemak met een duidelijk kleurendisplay. De vakantiestand stel je in via de app of rechtstreeks op het apparaat: je kiest een minimumtemperatuur (instelbaar van 10°C tot 20°C) en geeft aan wanneer je terugkomt. Op die terugkeertijd verhoogt de thermostaat automatisch de temperatuur zodat het thuis warm is als je aankomt. Handig voor mensen die een week naar de Ardennen gaan en precies weten wanneer ze terug zijn.
Prijs: 150 tot 180 euro, inclusief installatie bij bestaande Nefit-installaties vaak eenvoudig.
Rekenvoorbeeld: 14 dagen afwezig in november
Stel: je bent twee weken weg in november met buitentemperaturen rond 5°C tot 8°C, in een gemiddeld geïsoleerd rijtjeshuis van 120 m². Gasverbruik bij verschillende instellingen:
| Instelling | Geschat gasverbruik (m³) | Geschatte kosten |
|---|---|---|
| 17°C constant | 60 tot 70 m³ | 72 tot 84 euro |
| Afwezigheidsstand 15°C | 40 tot 50 m³ | 48 tot 60 euro |
| Afwezigheidsstand 12°C | 28 tot 36 m³ | 34 tot 43 euro |
| Volledig uit (vorstrisico!) | 8 tot 15 m³ | 10 tot 18 euro |
Bij een gasprijs van circa 1,20 euro per m³ Het verschil tussen ‘laag laten draaien op 17°C’ en een echte afwezigheidsstand op 15°C is al gauw 20 tot 30 euro per vakantieperiode. Op jaarbasis, als je regelmatig weg bent, loopt dat snel op.
Welk model past bij jou?
Heb je een smartphone en ben je regelmatig op wisselende tijden weg? Kies dan voor de Tado V3+ met geofencing. Ben je meer een weekendtripper met vaste schema’s? Dan is de Honeywell T6R een eenvoudige en goedkope keuze. Ga je meerdere keren per jaar op langere vakantie en wil je dat je huis precies op tijd warm is als je terugkomt? Dan is de Nefit Easy of de Nest de betere keuze. Heb je al een Nefit-ketel? Dan is de Nefit Easy de makkelijkste installatie.
Valkuil: geofencing werkt niet altijd
Geofencing heeft één duidelijke zwakte: het werkt alleen als alle bewoners de app op hun telefoon hebben draaien. Als jij vertrekt maar je partner nog thuis is, maar zijn telefoon staat niet in de app, denkt de thermostaat dat iedereen weg is en schakelt hij over naar de afwezigheidsstand. Oplossing: voeg alle bewoners toe als gebruiker in de app en test dit vóór je op vakantie gaat. Bij de Tado kun je meerdere accounts koppelen; het systeem wacht dan tot de laatste persoon weg is.
Terugverdientijd
Een goedkope optie zoals de Honeywell T6R verdien je bij gemiddeld gebruik al terug in 6 tot 12 maanden puur via de besparing op afwezigheidsmomenten. De Tado V3+ met abonnement duurt iets langer, maar door de automatische geofencing bespaar je ook op doordeweekse afwezigheid (werk, sportavond), wat de terugverdientijd verkort naar 12 tot 18 maanden bij een actief gebruik.
Het verschil tussen ‘even laag zetten’ en een goed ingestelde afwezigheidsstand loopt snel op tot tientallen euro’s per vakantie. Wil je zo min mogelijk nadenken, dan is geofencing de beste keuze. Wil je simpel en goedkoop instappen, dan voldoet een basisthermostaatmodel met weekprogramma prima. Stel de afwezigheidstemperatuur in op 15 graden voor korte trips en op 12 graden als je langer dan een week weg bent. Dat zijn de instellingen die het meeste opleveren zonder risico op vorstschade of een schimmelig huis.
